Cấp cứu thành công lấy dị vật thức ăn đường tiêu hóa - Bệnh Viện Quân y 7A

Cấp cứu thành công lấy dị vật thức ăn đường tiêu hóa - Bệnh Viện Quân y 7A

Cấp cứu thành công lấy dị vật thức ăn đường tiêu hóa - Bệnh Viện Quân y 7A

Cấp cứu thành công lấy dị vật thức ăn đường tiêu hóa - Bệnh Viện Quân y 7A

Cấp cứu thành công lấy dị vật thức ăn đường tiêu hóa - Bệnh Viện Quân y 7A
Cấp cứu thành công lấy dị vật thức ăn đường tiêu hóa - Bệnh Viện Quân y 7A
Menu
Trang chủ Kỹ thuật KHOA CẤP CỨU Cấp cứu thành công lấy dị vật thức ăn đường tiêu hóa

Cấp cứu thành công lấy dị vật thức ăn đường tiêu hóa

CẤP CỨU THÀNH CÔNG LẤY DỊ VẬT THỨC ĂN ĐƯỜNG TIÊU HÓA TẠI KHOA CẤP CỨU BVQY7A

                                                                                                                                                         BSCKII. Lê Viết Hoàng

                                                                        

 I. VÀI NÉT VỀ DỊ VẬT ĐƯỜNG ĂN UỐNG

       Dị vật đường tiêu hóa là những vật do vô tình hay cố ý nuốt phải trong quá trình ăn uống, sinh hoạt, trẻ em chơi đồ chơi… Với những dị vật có hình thù sắc nhọn có thể gây rách ống tiêu hóa, chảy máu, nhiễm khuẩn. Tỷ lệ tử vong do biến chứng của dị vật gây ra còn rất cao.

       Dị vật đường ăn nhất là dị vật thực quản là một cấp cứu có tính phổ biến, là một tai nạn, thực sự nguy hiểm tới tính mạng người bệnh và có tỷ lệ tử vong cao.    Thường nhất là xương động vật (cá, gia cầm, lợn...).

       Xương động vật ngày thứ hai trở đi đã có thể gây áp xe trung thất, xương nhọn có thể xuyên thủng động mạch lớn, đều là biến chứng nguy hiểm. Dị vật đường ăn gây ra áp xe cạnh cổ, áp xe trung thất do thủng thực quản thậm chí gây ra thủng động mạch chủ gây ra tử vong. Dị vật thực quản hay gặp nhất trong các dịp tết, hội hè, người lớn bị nhiều hơn trẻ em nguyên nhân do bất cẩn trong ăn uống.

1. Giải phẫu thực quản:

- Thực quản (oesophagus) là một ống cơ niêm mạc, tiếp theo hầu ở cổ xuống đoạn ngực, chui qua lỗ thực quản của cơ hoành và nối với dạ dày ở tâm vị.

 - Trên thực tế nếu nuốt phải các vật lạ thì thường mắc lại ở các đoạn hẹp.

 - Những đoạn hẹp tự nhiên của thực quản, có 5 đoạn hẹp:

Miệng thực quản: cách cung răng trên (15-16 cm).

Quai động mạch chủ: cách cung răng trên (23-24 cm).

Phế quản gốc trái: cách cung răng trên (26-27 cm).

Cơ hoành: cách cung răng trên (35-36 cm).

Tâm vị: cách cung răng trên (40 cm).

2. Nguyên nhân:

Do tập quán ăn uống: Ăn các món ăn đều được chặt thành miếng thịt lẫn xương sẽ gây hóc khi ăn vội vàng, ăn không nhai kỹ, vừa ăn vừa nói chuyện đặc biệt chú ý với người già.

Do thực quản co bóp bất thường: Có những khối u bất thường trong hoặc ngoài thực quản làm thực quản hẹp lại, thức ăn sẽ mắc lại ở đoạn hẹp. Ví dụ: u trung thất đè vào thực quản, ung thư hoặc co thắt thực quản.

Do các đoạn hẹp tự nhiên của thực quản: Thực quản có 5 đoạn hẹp tự nhiên, và đây chính là chỗ thức ăn hay mắc lại. Dị vật thường mắc lại nhiều nhất ở vùng cổ 74%, đoạn ngực là: 22%, còn đoạn dưới ngực là: 4%.

3. Triệu chứng:

    Giai đoạn đầu

Sau khi mắc dị vật, bệnh nhân hay có cảm giác vướng do dị vật, nuốt thức ăn hoặc nuốt nước bọt rất đau, thường không ăn được nữa mà phải bỏ dở bữa ăn và đau ngày càng tăng.

Nếu dị vật ở đoạn ngực, bệnh nhân sẽ đau sau xương ức, đau xiên ra sau lưng, lan  lên bả vai.

4. Chẩn đoán:

Dựa vào tiền sử cơ học, các triệu chứng cơ năng và thực thể.

Chụp X- quang: tư thế cổ nghiêng có thể thấy dị vật, thấy thực quản bị viêm dày hoặc có ổ áp xe.

Nội soi là phương pháp điều trị và để chẩn đoán xác định.

Chẩn đoán phân biệt:

Loạn cảm họng (hay gọi là hóc xương giả): bệnh nhân có cảm giác nuốt vướng, nuốt đau, có khi bệnh nhân khai với thầy thuốc bệnh cảnh của hóc xương thực sự, nhưng vẫn ăn uống được, không có tình trạng viêm nhiễm.

Cũng có thể gặp triệu chứng này trong ung thư hạ họng-thanh quản, ung thư thực quản giai đoạn sớm.

Khám, chụp X-quang, nội soi không thấy dị vật.

5. Điều trị:

 - Giai đoạn sớm

  Soi gắp dị vật là biện pháp tốt nhất. Trước khi soi cần khám kỹ toàn thân bệnh nhân, hồi sức tốt, tiền mê và giảm đau chu đáo.

  - Giai đoạn muộn

  Viêm tấy quanh thực quản, áp xe thực quản cổ:Thì phải mở cạnh cổ, dẫn lưu mủ ra ngoài, nếu dị vật lấy dễ thì lấy ngay. Nếu chưa thấy ở hố mổ, ta phải soi trực tiếp bằng đường tự nhiên để lấy dị vật sau.

Áp xe trung thất:

         Mở trung thất dẫn lưu mủ. Cho ăn qua sonde.

Viêm phế mạc mủ:

          Chọc phế mạc hút mủ, bơm dung dịch kháng sinh.

6. Phòng bệnh:

Cần giáo dục trong cộng đồng cho mọi người biết là dị vật thực quản thực sự là một cấp cứu ngoại khoa, thực sự nguy hiểm tới tính mạng người bệnh và có tỷ lệ tử vong cao cần được khám và điều trị kịp thời.

Cần cải tiến tập quán ăn uống.

II. CA CẤP CỨU THÀNH CÔNG

Bn: Đào Thanh N             58 tuổi        BHYT

Đ/c: Tân An – Long An

Bệnh sử: Sáng 17/12/2015 bệnh nhân ăn cháo cá, trưa ăn thức ăn có gân bò thấy bị vướng ở ngực nhiều, cố gắng uống nhiều nước nhiều cho đỡ vướng nhưng không được, càng ngày càng khó chịu. Bn cố gắng chịu đựng, đến trưa 18/12 thấy đau ngực tăng lên và uống nước vào là nôn ngay, Bn vào khoa CC Bệnh viện QY 7A điều trị.

Tiền sử là TB mổ cắt 1 đoạn ruột năm 1969.

Khám: Bụng mềm, không chướng, ấn các điểm bụng ngoại khoa không đau.

XN: Các XN trong giới hạn bình thường.

SA Bụng TQ: + Gan nhiễm mỡ

                   + Sỏi nhỏ túi mật.

        - XQ tim phổi thẳng và XQ bụng không chuẩn bị: chưa phát hiện tổn thương trên phim.

        - Nội soi TMH: Viêm thanh quản (P)

Chẩn đoán:

- Chẩn đoán ban đầu: TD bán tắc ruột N_2.

- Chẩn đoán xác định: Dị vật thức ăn thực quản đã được lấy dị vật qua nội soi thực quản N_2.

III. NGUYÊN NHÂN THÀNH CÔNG VÀ KINH NGHIỆM

1. Nguyên nhân thành công:

- Do các Bác sĩ tại khoa Cấp Cứu đã xử lý tình huống nhanh chóng khám và cho làm các xét nghiệm cận lâm sàng để chẩn đoán kịp thời.

- Khoa cấp Cứu đã phối hợp,liên kết với các Bác Sĩ trong Tổ Nội Soi nhanh chóng lấy dị vật thực quản cho người bệnh.

- Sau khi lấy dị vật xong chuyển người bệnh về khoa Nội tiêu hóa điều trị ổn định và cho ra viện.

2. Bài Học kinh nghiệm:

 - Các Bác sĩ trực khoa Cấp Cứu phải không ngừng học hỏi và tự học hỏi nâng cao kiến thức về chuyên môn nghành y của mình để chẩn đoán và điều trị cho Bệnh nhân đúng bệnh.

- Phải phối hợp và đoàn kết tốt nhân viên y tế trong toàn Bệnh viện cấp cứu kịp thời cho Bệnh nhân .

- Làm tốt về Y đức như lời dạy của Bác Hồ: Người Thầy thuốc giỏi phải như là người Mẹ hiền” !

backtop