HUẤN LUYỆN CHUYÊN MÔN - BÌNH ĐƠN THUỐC THÁNG 4: SỬ DỤNG THUỐC CHO NGƯỜI SUY GIẢM CHỨC NĂNG GAN.

HUẤN LUYỆN CHUYÊN MÔN - BÌNH ĐƠN THUỐC THÁNG 4: SỬ DỤNG THUỐC CHO NGƯỜI SUY GIẢM CHỨC NĂNG GAN.

HUẤN LUYỆN CHUYÊN MÔN - BÌNH ĐƠN THUỐC THÁNG 4: SỬ DỤNG THUỐC CHO NGƯỜI SUY GIẢM CHỨC NĂNG GAN.

HUẤN LUYỆN CHUYÊN MÔN - BÌNH ĐƠN THUỐC THÁNG 4: SỬ DỤNG THUỐC CHO NGƯỜI SUY GIẢM CHỨC NĂNG GAN.

HUẤN LUYỆN CHUYÊN MÔN - BÌNH ĐƠN THUỐC THÁNG 4: SỬ DỤNG THUỐC CHO NGƯỜI SUY GIẢM CHỨC NĂNG GAN.
HUẤN LUYỆN CHUYÊN MÔN - BÌNH ĐƠN THUỐC THÁNG 4: SỬ DỤNG THUỐC CHO NGƯỜI SUY GIẢM CHỨC NĂNG GAN.
Menu
Trang chủ Kỹ thuật KHOA DƯỢC HUẤN LUYỆN CHUYÊN MÔN - BÌNH ĐƠN THUỐC THÁNG 4: SỬ DỤNG THUỐC CHO NGƯỜI SUY GIẢM CHỨC NĂNG GAN.

HUẤN LUYỆN CHUYÊN MÔN - BÌNH ĐƠN THUỐC THÁNG 4: SỬ DỤNG THUỐC CHO NGƯỜI SUY GIẢM CHỨC NĂNG GAN.

HUẤN LUYỆN CHUYÊN MÔN - BÌNH ĐƠN THUỐC THÁNG 4:

SỬ DỤNG THUỐC CHO NGƯỜI SUY GIẢM CHỨC NĂNG GAN.

Theo nội dung Kế hoạch sinh hoạt chuyên môn của Hội đồng thuốc & Điều trị và Kế hoạch công tác Dược lâm sàng năm 2021 của Bệnh viện Quân y 7A, ngày 26 tháng 4 năm 2021 Bệnh viện đã tổ chức buổi huấn luyện chuyên môn kết hợp bình đơn thuốc chuyên đề: Sử dụng thuốc cho người suy giảm chức năng gan.

Chủ trì buổi sinh hoạt có đồng chí Đại tá Trần Hồng Tâm, Phó Giám đốc, Chủ tịch Hội đồng thuốc và Điều trị bệnh viện, cùng với sự tham gia của các bác sĩ, dược sĩ trong bệnh viện.

Buổi sinh hoạt nhằm mục đích nhắc lại một số thông tin cơ bản về gan, chức năng của gan trong các quá trình hấp thu, phân bố, chuyển hóa, thải trừ thuốc; cập nhật lại một số các tương tác đáng lưu ý của các nhóm thuốc đang sử dụng tại bệnh viện, từ đó giúp nâng cao chất lượng kê đơn, điều trị, hạn chế các sai sót theo quy chế kê đơn thuốc (Thông tư 53/2017/TT-BYT về kê đơn thuốc và việc kê đơn thuốc hóa dược, sinh phẩm trong điều trị ngoại trú).

Các nội dung cụ thể được trình bày trong buổi bình đơn như sau:

1. Chức năng gan

Gan là bộ máy chủ yếu trong việc chuyển hóa thuốc. Gan có trách nhiệm xử lý hầu hết các loại thuốc khi qua nó, vì thế gan dễ chịu những tác dụng phụ của thuốc, dễ bị tổn thương, ảnh hưởng đến sự phục hồi chức năng gan, làm cho gan bị bệnh lâu khỏi hoặc xấu đi. Người bị bệnh gan (viêm gan, xơ gan...) đều bị suy giảm chức năng gan tùy theo mức độ bệnh, vì vậy phải cẩn thận khi dùng thuốc chữa các bệnh khác.

2. Những vấn đề liên quan đến việc dùng thuốc cho người bệnh bị suy giảm chức năng gan

Chuyển hoá qua gan là đường bài xuất chủ yếu của nhiều loại thuốc. Bệnh gan có thể gây nhiều khó khăn cho điều trị bằng thuốc vì những lý do sau:

  • Chức năng chuyển hoá thuốc của tế bào gan bị suy giảm, có thể gây nhiễm độc thuốc.
  • Suy giảm chức năng sản xuất albumin ở người bị bệnh gan nặng có liên quan đến việc giảm gắn kết protein và làm tăng nhiễm độc các thuốc liên kết protein như phenytoin, prednisolon...
  • Giảm tổng hợp các yếu tố làm đông máu, biểu hiện ở việc kéo dài thời gian prothrombin, làm tăng độ nhạy cảm với các thuốc chống đông máu, ví dụ warfarin dẫn đến làm giảm đông máu.
  • Suy giảm chức năng bài xuất mật do ứ mật có thể dẫn đến tích tụ đối với một số loại thuốc được bài xuất ở dạng không đổi như rifampicin, acid fusidic…
  • Thay đổi lưu lượng máu trong gan do đường thông, tuần hoàn bàng hệ hoặc tưới máu kém do xơ gan và tăng áp lực tĩnh mạch cửa.
  • Thay đổi thể tích phân bố do tăng dịch ngoại bào (gây cổ chướng, phù) và giảm khối cơ.
  • Tăng sinh khả dụng của thuốc do giảm chuyển hoá lần đầu.
  • Giảm sinh khả dụng do hấp thụ mỡ kém ở các người bị bệnh gan do ứ mật.

3. Một số điều cần lưu ý khi dùng thuốc cho người bị bệnh gan

Các loại thuốc gây ứ dịch có thể làm cho phù và cổ chướng nặng thêm ở người bị bệnh gan mạn tính ví dụ thuốc chống viêm không steroid (NSAID), corticosteroid…

Bệnh não do gan có thể xuất hiện ở bệnh gan nặng do một số thuốc có thể làm chức năng não bị tổn hại thêm ví dụ thuốc giảm đau, thuốc an thần, thuốc lợi tiểu mất kali, thuốc chống táo bón...

4. Một số nguyên tắc khi dùng thuốc cho người bệnh suy gan

  • Giảm lượng thuốc cần dùng ở mức tối thiểu.
  • Tránh thuốc gây độc cho gan.
  • Điều chỉnh liều dùng của nhiều loại thuốc cho người bệnh suy chức năng gan để tránh ngộ độc cho gan.
  • Gan phản ứng bù trừ bằng cách to ra, bệnh gan trở nên trầm trọng trước khi thấy những thay đổi quan trọng trong chuyển hoá thuốc. Các xét nghiệm chức năng gan thường quy ít tác dụng trong việc chỉ dẫn khả năng chuyển hoá thuốc của gan.
  • Ở trẻ thiếu tháng, chức năng gan chưa phát triển đầy đủ, do đó phải thận trọng khi dùng thuốc ở những đối tượng này.

5. Những thuốc cần tránh hoặc thận trọng khi sử dụng

Danh sách một số nhóm thuốc đang lưu hành tại bệnh viện cần tránh hoặc thận trọng khi dùng cho người bệnh bị suy chức năng gan:

Nhóm thuốc

Hoạt chất

Thuốc

Thận trọng

Chống chỉ định

Thuốc chống hen

Aminophylin

Diaphyllin Venosum 240mg

Bệnh gan tiến triển

 

Theophylin

Theophylin 100mg

Xơ gan

 

Thuốc chữa tiểu đường

Gliclazid

Glycinorm 80mg

Suy gan

Suy gan nặng

Gliclada 60mg

 

Suy gan nặng

Metformin

Metformin STELLA 1000mg

 

Suy gan

Thuốc chống nấm

Ketoconazol

Ketoderm 200mg

 

 

Thuốc ngủ

Diazepam

Seduxen 5mg

Bệnh gan

Bệnh gan nặng

Kháng sinh nhóm bêta-lactam

Ceftriaxon

Noviceftrin 2g

Suy giảm chức năng gan

 

Thuốc lợi niệu nhóm thiazide và thuốc lợi niệu quai henle

Furosemid

A.T.Furosemid 20mg/2ml

Xơ gan

Tiền hôn mê do xơ gan, hôn mê gan

Hydroclorothiazid

Bisoprolol plus HCT 5/6,25

Chức năng gan suy giảm hoặc bệnh gan tiến triển

Suy gan nặng

 

Valcickeck H 80mg+12,5mg

Suy gan

Suy gan nặng

Kháng sinh nhóm macrolid

Clarithromycin

Klacid Forte 500mg

Suy chức năng gan

Suy gan nặng kèm suy thận

Azithromycin

Lozibin 500mg

Suy gan

 

Thuốc hạ sốt giảm đau

Paracetamol

 

 

 

 

 

Clopidmeyer 300mg+380mg

Suy gan

Suy gan nặng

Newcilotal Tablet 325mg+37,5mg

Bệnh gan

 

Algotral 37,5mg/325mg

Suy giảm chức năng gan trung bình

Suy gan nặng

Panalganeffer 500mg

Suy gan

 

Paracetamol 500mg

Suy gan nặng

 

Aspirin 81mg

 

Xơ gan

Thuốc chống viêm không steroid (NSAID)

Acetylsalicylic acid

Clopalvix plus 75mg

Suy gan

Suy gan nặng

Ketoprofen

Qepentex 20mg

Xơ gan

 

Sympal 25mg

Bệnh lý gan

Bệnh lý gan nặng

 

Fastum Gel 2,5g/100g

 

Xơ gan

Meloxicam

Trosicam 15mg

Suy gan, xơ gan

Suy gan nặng

Naproxen

Meyerproxen 275mg

Xơ gan

Suy gan

Tenoxicam

Bart 20mg

Suy gan

Suy gan nặng

Thuốc giảm đau nhóm opi

Morphin

Morphin

Suy gan

Suy gan nặng

Pethidine-Hameln

Tổn hại gan

Bệnh gan nặng, suy chức năng gan nặng

Nhóm quinolon

Ofloxacin

Ofloxacin 200mg

Suy giảm chức năng gan

 

Thuốc chống tăng mỡ máu nhóm statin

Simvastatin

Nasrix 2

 

Bệnh gan hoặc các vấn đề về gan

 

Ridolip S 10/20

Suy gan

 

Etivas 20

 

Bệnh gan tiến triển

Simvaseo Tablet 20mg

 

Bệnh gan tiến triển

 

Kết luận: Sau buổi sinh hoạt đã nhận được nhiều ý kiến đóng góp, trao đổi của các bác sĩ về các vấn đề sử dụng thuốc có liên quan, cùng với các tài liệu nghiên cứu khoa học khác. Từ đó trao đổi thêm nhiều thực tiễn khám chữa bệnh cũng như thông tin thuốc,g iúp cho công tác khám chữa bệnh ngày càng đạt hiệu quả cao hơn.

Một số hình ảnh tại buổi sinh hoạt:

 

Dược sĩ Phạm Thị Phi Yến – Khoa Dược

backtop